Phân viện Chăn nuôi và Thú y miền Trung là đơn vị trực thuộc Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam. Đơn vị có tiền thân là Phân viện Thú y miền Trung, được thành lập theo Quyết định số 213-NN/TC-QĐ ngày 23/7/1977 của Bộ Nông nghiệp (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Năm 2026, Phân viện Thú y miền Trung được đổi tên thành Phân viện Chăn nuôi và Thú y miền Trung  theo Quyết định số 5758/QĐ-BNN ngày 29/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Quyết định số 28/QĐ-VCNTY-TCHC ngày 19/1/2026 của Viện Trưởng Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam.

Trải qua gần 50 năm xây dựng và phát triển, Phân viện đã từng bước khẳng định vai trò là cơ sở nghiên cứu khoa học, chẩn đoán bệnh và sản xuất các sản phẩm phục vụ ngành chăn nuôi và thú y, đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành nông nghiệp và quá trình hội nhập quốc tế của đất nước.

Giai đoạn 1977 – 1987

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, nhằm đáp ứng yêu cầu nghiên cứu khoa học và phục vụ công tác phòng chống dịch bệnh động vật tại khu vực miền Trung, Bộ Nông nghiệp đã quyết định thành lập Trạm Chế thuốc Thú y Nha Trang trực thuộc Viện Thú y theo Quyết định số 87-NN-CB/QĐ ngày 17/01/1977. Trụ sở của Trạm được đặt tại số 19 Hàm Nghi, thành phố Nha Trang do UBND tỉnh Phú Khánh cho mượn.

Ngày 23/7/1977, Bộ Nông nghiệp ban hành Quyết định số 213-NN/TC-QĐ thành lập Phân viện Thú y miền Trung trực thuộc Viện Thú y do Viện sĩ Nguyễn Vĩnh Hòa làm Phân viện trưởng. Nhiệm vụ của Phân viện trong giai đoạn này là nghiên cứu khoa học, sản xuất thuốc thú y và đào tạo cán bộ thú y cơ sở phục vụ phát triển chăn nuôi và phòng chống dịch bệnh tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Bộ máy tổ chức ban đầu của Phân viện gồm 2 bộ môn nghiên cứu, 3 tổ nghiệp vụ và 2 cơ sở trực thuộc là Trạm Chế thuốc Thú y Nha Trang và Trại chăn nuôi Suối Dầu.

Trong điều kiện cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, đội ngũ cán bộ ban đầu chỉ có 6 người, Phân viện vừa tập trung ổn định tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, vừa triển khai các hoạt động nghiên cứu và sản xuất phục vụ ngành chăn nuôi.

Trong giai đoạn này, Phân viện đã nghiên cứu và cải tiến thành công nhiều loại vắc-xin và chế phẩm sinh học phục vụ phòng chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Với những thành tích đạt được, Phân viện đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba (1983) và Huân chương Lao động hạng Nhì (1987).

Giai đoạn 1987 – 2007

Sau khi luận chứng kinh tế kỹ thuật của Phân viện được phê duyệt, UBND tỉnh Phú Khánh đã cấp đất tại Km4, đường 2/4, phường Vĩnh Hải, thành phố Nha Trang để xây dựng trụ sở mới của Phân viện.

Trong bối cảnh nền kinh tế cả nước chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang cơ chế thị trường, Phân viện đã phải đối mặt với nhiều khó khăn về nguồn lực, thị trường tiêu thụ và đời sống người lao động. Tuy nhiên, với sự quan tâm của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng sự nỗ lực của tập thể cán bộ, viên chức, Phân viện đã từng bước vượt qua khó khăn, duy trì hoạt động nghiên cứu và sản xuất.

Tháng 11 năm 1993, Phân viện chính thức chuyển về trụ sở mới tại thành phố Nha Trang. Từ đó, đơn vị từng bước đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ nghiên cứu và sản xuất như hệ thống lên men, máy đông khô vắc-xin, kính hiển vi sinh học và nhiều thiết bị hiện đại khác.

Năm 2005, trước yêu cầu cấp bách của công tác phòng chống dịch bệnh động vật, đặc biệt là dịch cúm gia cầm, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã bổ sung chức năng chẩn đoán bệnh động vật cho Phân viện và đầu tư xây dựng khu chẩn đoán bệnh động vật, mở ra bước phát triển mới trong hoạt động chuyên môn của đơn vị.

Với những đóng góp quan trọng trong giai đoạn này, Phân viện đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất (2003) cùng nhiều bằng khen của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Giai đoạn từ năm 2007 đến nay

Tháng 7 năm 2007, Phân viện chuyển sang cơ chế hoạt động tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo Quyết định số 1847/QĐ-BNN-TCCB của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Việc chuyển đổi cơ chế hoạt động đã tạo điều kiện để Phân viện phát huy tốt hơn tiềm năng về khoa học công nghệ và sản xuất.

Năm 2009, Phân viện tiếp tục được bổ sung nhiệm vụ nghiên cứu bệnh học thủy sản và công nghệ sinh học, mở rộng phạm vi hoạt động sang lĩnh vực nuôi trồng thủy sản và công nghệ sinh học ứng dụng.

Trải qua quá trình phát triển, Phân viện đã từng bước xây dựng hệ thống phòng thí nghiệm, cơ sở chẩn đoán và cơ sở sản xuất tương đối hiện đại. Hệ thống phòng thí nghiệm được quản lý theo tiêu chuẩn ISO 17025, được trang bị nhiều thiết bị hiện đại như ELISA, PCR, Real-time PCR và được công nhận đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp II.

Bên cạnh đó, cơ sở sản xuất vắc-xin và chế phẩm sinh học của Phân viện đạt tiêu chuẩn Thực hành tốt sản xuất thuốc (GMP-WHO), góp phần cung cấp các sản phẩm phục vụ công tác phòng chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm và thủy sản trên phạm vi cả nước.

Thành tựu và đóng góp

Trong quá trình hoạt động, Phân viện đã thực hiện nhiều đề tài, dự án khoa học công nghệ có giá trị thực tiễn cao. Nhiều kết quả nghiên cứu đã được công bố tại các hội thảo khoa học trong nước và quốc tế, đăng tải trên các tạp chí khoa học chuyên ngành và được ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn sản xuất.

Các sản phẩm vắc-xin và chế phẩm sinh học do Phân viện nghiên cứu và sản xuất đã được sử dụng rộng rãi trên cả nước, góp phần quan trọng vào công tác phòng chống dịch bệnh động vật và phát triển chăn nuôi bền vững.

Phân viện cũng đạt được nhiều giải thưởng khoa học công nghệ như giải thưởng tại Hội thi Sáng tạo Khoa học Kỹ thuật toàn quốc, các giải thưởng khoa học của tỉnh Khánh Hòa và nhiều giải thưởng chất lượng sản phẩm.

Các phần thưởng và danh hiệu

Với những thành tích và đóng góp cho sự phát triển của ngành nông nghiệp, Phân viện đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:

  • Huân chương Độc lập hạng Nhì (2022)
  • Huân chương Độc lập hạng Ba (2010)
  • Huân chương Lao động hạng Nhất (2003)
  • Huân chương Lao động hạng Nhì (1987)
  • Huân chương Lao động hạng Ba (1983)
  • Cờ thi đua của Chính phủ (2016)

Cùng nhiều bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND tỉnh Khánh Hòa và các cấp, các ngành.

Năm 2017, Phân viện vinh dự được trao Giải Vàng Chất lượng Quốc gia, một trong những giải thưởng uy tín nhằm tôn vinh các tổ chức có thành tích xuất sắc trong quản lý chất lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chức năng và nhiệm vụ

Từ năm 2026, Phân viện Chăn nuôi và Thú y miền Trung thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau:

  1. Nghiên cứu khoa học và hợp tác nghiên cứu trong nước và quốc tế phục vụ phòng chống dịch bệnh động vật trên cạn và động vật thủy sản; quản lý, thu nhận, chọn lọc và bảo tồn các giống vi sinh vật phục vụ nghiên cứu và sản xuất.
  2. Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực thú y, thú y thủy sản, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và xử lý môi trường.
  3. Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, công nghệ; đào tạo và hợp tác đào tạo cán bộ kỹ thuật trong lĩnh vực thú y, công nghệ sinh học và chẩn đoán bệnh động vật; nghiên cứu và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong chăn nuôi và thú y.
  4. Thực hiện chẩn đoán bệnh động vật; cung cấp các dịch vụ phòng bệnh, chữa bệnh, kiểm nghiệm và khảo nghiệm vắc-xin, thuốc thú y, chế phẩm sinh học.
  5. Nghiên cứu, sản xuất vắc-xin, chế phẩm sinh học và thuốc thú y; liên doanh, liên kết trong và ngoài nước phát triển các sản phẩm phục vụ ngành chăn nuôi và thú y.
  6. Thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu vắc-xin, thuốc thú y, chế phẩm sinh học, nguyên liệu và vật tư phục vụ ngành chăn nuôi, thú y và thủy sản.